Beej se bajar tak
 खोजें
 / 
 / 
सर्पगंधाची शेती : अशा प्रकारे शेत तयार करा, जास्त नफा मिळेल

सर्पगंधाची शेती : अशा प्रकारे शेत तयार करा, जास्त नफा मिळेल

लेखक - Lohit Baisla | 28/6/2021

सर्पगंधा ही एक महत्त्वाची आणि औषधी वनस्पती आहे. हे अनेक वर्षांचे पीक आहे. यातून निद्रानाश, उन्माद, मानसिक ताण, उच्च रक्तदाब, पोटातील कृमी, उन्माद इत्यादी आजारांपासून मुक्ती मिळवण्यासाठी औषधे तयार केली जातात. सध्या आयुर्वेदिक आणि वनौषधींच्या मागणीत वाढ झाल्याने सर्पगंधाची मागणीही वाढली आहे. सर्पगंधाच्या लागवडीची सविस्तर माहिती घेऊया.

सर्पगंधाच्या लागवडीसाठी योग्य माती व हवामान

  • वालुकामय चिकणमाती, चिकणमाती आणि भारी जमिनीतही याची लागवड करता येते.

  • जमिनीत पुरेशा प्रमाणात सेंद्रिय पदार्थ असावेत.

  • मातीचा pH पातळी 8.5 पेक्षा जास्त नसावी.

  • सर्पगंधाची लागवड वेगवेगळ्या हवामानात करता येते.

  • उष्ण व दमट हवामान चांगल्या उत्पादनासाठी योग्य आहे.

  • सुमारे 10 ते 38 अंश सेंटीग्रेड तापमानात याची यशस्वी लागवड करता येते.

शेत तयार करण्याची पद्धत

  • शेत तयार करण्यासाठी सर्वप्रथम एकदा खोल नांगरणी करावी.

  • खोल नांगरणीनंतर प्रति एकर 4-5 टन कुजलेले शेण टाकावे.

  • यानंतर शेतात २ ते ३ वेळा हलकी नांगरणी करून पाटा लावावा.

  • त्यानंतर शेतात बेड तयार करा. यामुळे सिंचन आणि तण नियंत्रण सुलभ होते.

  • सर्व बेडमध्ये 60 सेमी अंतर ठेवा.

  • मुख्य शेतात रोपे लावताना सर्व झाडांमध्ये 30 सेमी अंतर ठेवावे.

वनस्पती सिंचन आणि तण नियंत्रण

  • त्याच्या झाडांना जास्त सिंचनाची आवश्यकता नसते.

  • उन्हाळी हंगामात 20 ते 25 दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे.

  • थंड हवामानात आवश्यकतेनुसार पाणी द्यावे.

  • पाऊस पडला की सिंचनाची गरज नसते.

  • जमिनीत ओलावा कमी होऊ देऊ नका. ओलाव्याअभावी उत्पादनातही घट होते.

  • निरोगी झाडे आणि उच्च उत्पादनासाठी तणांचे नियंत्रण खूप महत्वाचे आहे.

  • रोपे लावल्यानंतर 15 ते 20 दिवसांनी पहिली खुरपणी करावी.

  • यानंतर कुदळाच्या साहाय्याने गरजेनुसार तण काढत राहा.

बिया आणि मुळे मिळविण्यासाठी काय करावे?

  • मुळे काढण्यासाठी : जर सर्पगंधाची लागवड मुळासाठी केली जात असेल तर झाडातील फुले तोडून वेगळी करावी. बिया फुलांपासून बनवल्या जातात. बीजोत्पादनामुळे मुळांचे उत्पादन कमी होते.

  • बियाणे मिळविण्यासाठी : बिया मिळविण्यासाठी काही झाडांची फुले तोडणे थांबवा. बियाणे पिकल्यावर कापणी करा. बिया एकत्र पिकून तयार होत नाहीत. बिया पिकल्यावर जांभळ्या रंगाच्या असतात. बियाच्या आत एक काळा गुद्द्वार आहे. पिकलेले बियाणे पाण्याने पूर्णपणे स्वच्छ करून, गुदद्वार वेगळे करून सावलीत वाळवावे.

कापणी आणि उत्पन्न

  • लागवडीनंतर २ ते ३ वर्षांनी पीक खोदण्यासाठी तयार होते.

  • हिवाळ्याच्या हंगामात त्याचे उत्खनन केले पाहिजे.

  • साधारणपणे डिसेंबर महिन्यात पिकाची खोदाई केली जाते. यावेळी झाडांमध्ये पानेही कमी असतात. त्याची मुळे खूप खोल आहेत, म्हणून काळजीपूर्वक खणणे.

  • प्रति एकर सुमारे ७ ते ८ क्विंटल कोरडी मुळे मिळू शकतात.

हे देखील वाचा:

  • सर्पगंधाच्या लागवडीसाठी योग्य वेळ आणि तेथून रोप तयार करण्याची पद्धत पहा.

आम्हाला आशा आहे की ही माहिती तुमच्यासाठी महत्त्वाची ठरेल. जर तुम्हाला ही माहिती आवडली असेल तर ही पोस्ट लाईक करा आणि इतर शेतकर्‍यांपर्यंत शेअर करा. जेणेकरून इतर शेतकरी मित्रांनाही या माहितीचा लाभ घेता येईल. यासंबंधी तुमचे प्रश्न आम्हाला कमेंट्सद्वारे विचारा.

0 लाइक और 0 कमेंट
यह भी पढ़ें -
संबंधित वीडियो -
इस तरह करें कालमेघ की खेती

कृषि विशेषज्ञ से मुफ़्त सलाह के लिए हमें कॉल करें

farmer-advisory

COPYRIGHT © DeHaat 2022

Privacy Policy

Terms & Condition

Contact Us

Know Your Soil

Soil Testing & Health Card

Health & Growth

Yield Forecast

Farm Intelligence

AI, ML & Analytics

Solution For Farmers

Agri solutions

Agri Input

Seed, Nutrition, Protection

Advisory

Helpline and Support

Agri Financing

Credit & Insurance

Solution For Micro-Entrepreneur

Agri solutions

Agri Output

Harvest & Market Access

Solution For Institutional-Buyers

Agri solutions

Be Social With Us:
LinkedIn
Twitter
Facebook