Beej se bajar tak
 खोजें
 / 
 / 
શું તમે ટ્રાઇકોડર્માનું મહત્વ અને ઉપયોગ જાણો છો?

શું તમે ટ્રાઇકોડર્માનું મહત્વ અને ઉપયોગ જાણો છો?

लेखक - Dr. Pramod Murari | 7/12/2020

ટ્રાઇકોડર્મા એક પ્રકારની ફૂગ છે. ખેતરની જમીનમાં વિવિધ પ્રકારની ફૂગ જોવા મળે છે. કેટલીક ફૂગ છોડ અને પાક માટે હાનિકારક હોય છે. તે જ સમયે, કેટલીક ફૂગ છે જે પાક માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે. આ ફાયદાકારક ફૂગમાં ટ્રાઇકોડર્માનો પણ સમાવેશ થાય છે.

વિવિધ જમીન જન્ય રોગોને કારણે પાકને ઘણું નુકસાન થાય છે. ફુસેરિયમ, પાયથિયમ, ફાયટોફથોરા, રાઈઝોક્ટોનિયા, સ્ક્લેરોસિયમ, સ્ક્લેરોટીનિયા વગેરે જેવી ફૂગ પાકને 30 થી 80 ટકા સુધી નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. આ ફૂગ મૂળ સડો રોગ, દાંડી સડો રોગ, આંચળ રોગ, પાંદડાના ડાઘ રોગ, ભીના સડો રોગ, રાઈઝોમ રોટ, ખુમારી રોગ, સ્કોર્ચ રોગ વગેરેનું કારણ બને છે. આ ફૂગના કારણે અન્ય ઘણા રોગો થાય છે. ટ્રાઇકોડર્માનો ઉપયોગ પાકને આ રોગોથી બચાવવા માટે જૈવિક ફૂગનાશક તરીકે થાય છે.

ટ્રાઇકોડર્માના અનેક પ્રકાર છે. જેમાંથી ટ્રાઇકોડર્મા વિરીડી અને ટ્રાઇકોડર્મા હર્ઝિયનમ સૌથી વધુ પ્રચલિત છે. તે પાક માટે હાનિકારક ફૂગનો નાશ કરીને વિવિધ રોગોને નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ થાય છે. રાસાયણિક ફૂગનાશક વિશે વાત કરીએ તો, તેની ઘણી આડઅસરો છે. પરંતુ ટ્રાઇકોડર્માના ઉપયોગથી પાક પર કોઈ નકારાત્મક અસર થતી નથી.

ટ્રાઇકોડર્માનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો

ટ્રાઇકોડર્માનો ઉપયોગ વિવિધ રીતે થાય છે. આ બીજની માવજત, જમીનની માવજત, મૂળની માવજત સાથે છંટકાવ પણ પાકમાં કરી શકાય છે.

  • ટ્રાઇકોડર્મા વડે બીજ માવજત કરવાની રીત: વાવણી પહેલાં, 2-4 ગ્રામ ટ્રાઇકોડર્મા પાઉડર પ્રતિ કિલો બીજને સરખે ભાગે ભેળવો. આ સાથે, બીજ વાવ્યા પછી, ટ્રાઇકોડર્મા ફૂગ પણ જમીનમાં વધવા લાગે છે અને હાનિકારક ફૂગનો નાશ કરીને, પાકને રોગોથી બચાવે છે. જો બિયારણને જંતુનાશક દવાથી માવજત કરવી હોય તો સૌ પ્રથમ તેને જંતુનાશક દવાથી માવજત કરો. ત્યાર બાદ તેનો ઉપયોગ કરો.

  • ટ્રાઇકોડર્મા સાથે જમીનની સારવાર કરવાની પદ્ધતિ: જમીનની સારવાર માટે ખેતર તૈયાર કરતી વખતે, 25 કિલો ગાયના છાણ, ખાતર અથવા વર્મી ખાતરમાં 1 કિલો ટ્રાઇકોડર્મા પાવડર ભેળવીને ખેતરમાં સરખે ભાગે ભેળવો. આ પદ્ધતિથી નર્સરી માટીની પણ સારવાર કરી શકાય છે. (આ જથ્થો ખેતરના એકર દીઠ આપવામાં આવે છે.)

  • ટ્રાઇકોડર્મા વડે રુટ ટ્રીટમેન્ટની રીત: જો બીજની માવજત કરવામાં ન આવે તો મુખ્ય ખેતરમાં છોડ રોપતા પહેલા 15 લિટર પાણીમાં 250 ગ્રામ ટ્રાઇકોડર્મા ભેળવીને દ્રાવણ તૈયાર કરો. આ દ્રાવણમાં છોડના મૂળને લગભગ 30 મિનિટ સુધી પલાળી રાખો. પછી છોડને ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરો.

  • પાક પર ટ્રાઇકોડર્માનો છંટકાવ કરવાની રીતઃ જો પાકમાં જમીનજન્ય કે ફૂગજન્ય રોગના લક્ષણો દેખાય તો 2 થી 4 ગ્રામ ટ્રાઇકોડર્મા પ્રતિ લિટર પાણીમાં ભેળવી છંટકાવ કરવો.

ટ્રાઇકોડર્માનો ઉપયોગ કરતી વખતે સાવચેતીઓ

  • શ્રેષ્ઠ પરિણામો માટે, પ્રમાણિત સંસ્થા અથવા કંપની પાસેથી ટ્રાઇકોડર્મા કલ્ચર ખરીદો.

  • 6 મહિના કરતાં જૂની ટ્રાઇકોડર્મા કલ્ચર ન લો.

  • બીજની સારવાર કર્યા પછી, તેને સંદિગ્ધ જગ્યાએ રાખો. ટ્રાઇકોડર્માથી સારવાર કરાયેલા બીજને તડકામાં બહાર ન કાઢો. તેમાં હાજર માઇલ્ડ્યુ તીવ્ર સૂર્યપ્રકાશ દ્વારા નાશ કરી શકે છે.

  • ફૂગના વિકાસ માટે ભેજ જરૂરી છે. તેથી તેનો ઉપયોગ સૂકી જમીનમાં થવો જોઈએ નહીં.

  • રાસાયણિક ફૂગનાશકનો ઉપયોગ કર્યા પછી 4-5 દિવસ સુધી તેનો ઉપયોગ કરશો નહીં.

  • સાંજે ઉભા પાકમાં તેનો છંટકાવ કરવો જોઈએ. તમે સવારે સૂર્ય ઉગતા પહેલા સ્પ્રે પણ કરી શકો છો.

  • તેને ગાયના છાણ, ખાતર ખાતર અથવા વર્મી ખાતર સાથે ભેળવ્યા પછી, તેને લાંબા સમય સુધી રાખશો નહીં.

આ પણ વાંચો:

અમને આશા છે કે આ માહિતી તમારા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. જો તમને આ માહિતી પસંદ આવી હોય, તો આ પોસ્ટને લાઈક કરો અને અન્ય ખેડૂત મિત્રો સાથે પણ શેર કરો. અમને ટિપ્પણીઓ દ્વારા આ સંબંધિત તમારા પ્રશ્નો પૂછો.

0 लाइक और 0 कमेंट
यह भी पढ़ें -
संबंधित वीडियो -
नाइट्रोजन फसलों के लिए लाभदायक या हानिकारक

कृषि विशेषज्ञ से मुफ़्त सलाह के लिए हमें कॉल करें

farmer-advisory

COPYRIGHT © DeHaat 2022

Privacy Policy

Terms & Condition

Contact Us

Know Your Soil

Soil Testing & Health Card

Health & Growth

Yield Forecast

Farm Intelligence

AI, ML & Analytics

Solution For Farmers

Agri solutions

Agri Input

Seed, Nutrition, Protection

Advisory

Helpline and Support

Agri Financing

Credit & Insurance

Solution For Micro-Entrepreneur

Agri solutions

Agri Output

Harvest & Market Access

Solution For Institutional-Buyers

Agri solutions

Be Social With Us:
LinkedIn
Twitter
Facebook