Beej se bajar tak
 खोजें
 / 
 / 
શાકભાજીની ખેતી: ઉત્પાદન અને વ્યવસ્થાપન

શાકભાજીની ખેતી: ઉત્પાદન અને વ્યવસ્થાપન

लेखक - Dr. Pramod Murari | 14/5/2021

આપણા રોજિંદા આહારમાં શાકભાજીનું વિશેષ સ્થાન છે. શાકભાજી સ્વાદિષ્ટ અને પોષક તત્વોથી ભરપૂર હોય છે. પરંપરાગત પાકોને બદલે ખેડૂતો શાકભાજીની ખેતી પર વધુ ધ્યાન આપી રહ્યા છે. વધુ નફો મેળવવા માટે એક સાથે અનેક શાકભાજીની ખેતી કરી શકાય છે. ઘઉં, ડાંગર, મકાઈ વગેરે પાકો કરતાં શાકભાજી પણ વહેલા તૈયાર થઈ જાય છે. ચાલો આપણે શાકભાજીના ઉત્પાદન અને વ્યવસ્થાપન વિશે વિગતવાર માહિતી મેળવીએ.

શાકભાજીના પાકને મુખ્યત્વે ચાર ભાગમાં વહેંચી શકાય. વેલાની શાકભાજી, નાના છોડની શાકભાજી, પાંદડાવાળા શાકભાજી અને ભૂગર્ભ શાકભાજી.

  • વેલા શાકભાજી: આમાં કોળું, લુફા, કોળું, કારેલા, પરવાલ, કુન્દ્રુ, કાકડી, કાકડી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. તેઓ માર્ચથી મે મહિનામાં વાવવામાં આવે છે. આ શાકભાજીની વેલો જમીન પર ફેલાય છે. સારી લણણી મેળવવા માટે, આ છોડને ટેકો આપવો જરૂરી છે. સહાયક છોડ શાકભાજીને જમીનની સપાટી પર વળગી રહેવા દેતા નથી. પરિણામે, ભૂગર્ભ જીવાતો અને રોગોનું પ્રમાણ પણ ઘટે છે. વેલાને ખેતરમાં અથવા અમુક લાકડાની મદદથી ટેકો આપી શકાય છે.

  • નાના છોડ સાથે શાકભાજી: આમાં રીંગણ, ટામેટા, ભીંડા, કોબી, મરચું, કોબી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. આ શાકભાજીમાં ફ્રુટ બોરર જંતુ સૌથી વધુ જોવા મળે છે. શાકભાજીને ફ્રુટ બોરરથી બચાવવા માટે, 5 થી 10 મિલી ગ્રામીણ કટર સાથે 15 લિટર પાણી ભેળવી છંટકાવ કરો. નાના શાકભાજીના છોડમાં પણ હ્યુમસ રોગની સમસ્યા છે. છોડને આ રોગથી બચાવવા માટે, વાવણી પહેલા, કાર્બેન્ડાઝીમ સાથે 3 ગ્રામ પ્રતિ કિલોના દરે બીજની માવજત કરો. આ સાથે, વિવિધ રોગો અને જીવાતોથી પ્રભાવિત છોડના ફળો અને અસરગ્રસ્ત ભાગને ખેતરની બહાર લઈ જઈને નાશ કરો.

  • પાંદડાવાળા શાકભાજી: આમાં પાલક, આમળાં, ધાણા, ફુદીનો વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. આ શાકભાજીના બીજ નાના હોય છે, તેથી વાવણી કરતા પહેલા ખેતરમાં જમીનને ઝીણી કરી લો. નાજુક જમીનમાં બીજ સારી રીતે એકઠા થાય છે. ઘણી વખત ખેડૂતો છંટકાવ પદ્ધતિથી આ શાકભાજી વાવે છે. છંટકાવ પદ્ધતિથી વાવણી માટે બીજની વધુ માત્રાની જરૂર પડે છે, તેમજ પિયત અને નીંદણ નિયંત્રણમાં મુશ્કેલી પડે છે. આ સમસ્યાઓથી બચવા માટે ખેતરમાં પથારી તૈયાર કરો અને બીજ વાવો.

  • ભૂગર્ભ શાકભાજી: આમાં બટાકા, ડુંગળી, લસણ, મૂળા, ગાજર, બીટ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. આ શાકભાજીની ખેતી કરતા પહેલા એક વાર ખેતરમાં ઊંડી ખેડાણ કરવી જોઈએ. આ ખેતરની માટીને ફ્રાયેબલ બનાવશે. નાજુક જમીનમાં મૂળનો ફેલાવો અને કંદનો વિકાસ સારો થાય છે. ભૂગર્ભ શાકભાજીના કંદનું કદ વધારવા માટે બોરોનનો ઉપયોગ કરો.

આ પણ વાંચો:

અમને આશા છે કે આ માહિતી તમારા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. જો તમને આ માહિતી પસંદ આવી હોય, તો આ પોસ્ટને લાઈક કરો અને અન્ય ખેડૂતો સાથે પણ શેર કરો. જેથી અન્ય ખેડૂત મિત્રો પણ આ માહિતીનો લાભ લઈ શકે. અમને ટિપ્પણીઓ દ્વારા આ સંબંધિત તમારા પ્રશ્નો પૂછો.

0 लाइक और 0 कमेंट
यह भी पढ़ें -
संबंधित वीडियो -
इस विधि में तैयार करें नर्सरी में सब्जियों के स्वस्थ पौधे

कृषि विशेषज्ञ से मुफ़्त सलाह के लिए हमें कॉल करें

farmer-advisory

COPYRIGHT © DeHaat 2022

Privacy Policy

Terms & Condition

Contact Us

Know Your Soil

Soil Testing & Health Card

Health & Growth

Yield Forecast

Farm Intelligence

AI, ML & Analytics

Solution For Farmers

Agri solutions

Agri Input

Seed, Nutrition, Protection

Advisory

Helpline and Support

Agri Financing

Credit & Insurance

Solution For Micro-Entrepreneur

Agri solutions

Agri Output

Harvest & Market Access

Solution For Institutional-Buyers

Agri solutions

Be Social With Us:
LinkedIn
Twitter
Facebook