Beej se bajar tak
 खोजें
 / 
 / 
પશુઓમાં દૂધ તાવના રોગના કારણો, લક્ષણો અને નિવારણના પગલાં

પશુઓમાં દૂધ તાવના રોગના કારણો, લક્ષણો અને નિવારણના પગલાં

लेखक - Soumya Priyam | 22/7/2021

દૂધ તાવ રોગને દૂધ તાવ અને દૂધ તાવ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ રોગ પશુઓ માટે ઘાતક સાબિત થાય છે. પ્રસૂતિના 2 થી 3 દિવસમાં ગાય, ભેંસમાં આ રોગ થવાનું જોખમ વધારે છે. ગાય ઉપરાંત ભેંસ, ઘેટા અને બકરા પણ આ રોગનો શિકાર બને છે. જો પશુઓને સમયસર સારવાર આપવામાં ન આવે તો પશુઓના સ્નાયુઓ લકવાગ્રસ્ત થઈ શકે છે. ચાલો આપણે પ્રાણીઓમાં આ જીવલેણ રોગના કારણો, લક્ષણો અને નિવારણની પદ્ધતિઓ વિશે વિગતવાર માહિતી મેળવીએ.

પશુઓમાં દૂધ તાવના રોગના કારણો

  • આ રોગ લોહીમાં કેલ્શિયમની ઉણપને કારણે થાય છે.

  • કોલોસ્ટ્રમમાં લોહી કરતાં 12-13 ગણું વધુ કેલ્શિયમ હોય છે. ડિલિવરી પછી, મોટી માત્રામાં કેલ્શિયમ કોલોસ્ટ્રમ સાથે શરીરમાંથી બહાર આવે છે.

  • ડિલિવરી પછી અચાનક કોલોસ્ટ્રમ બહાર આવવાથી શરીરને હાડકાંમાંથી તરત જ કેલ્શિયમ મળતું નથી.

  • આ રોગ પ્રસૂતિ પછી પશુઓના સંતુલિત આહારના અભાવે પણ થાય છે.

  • પશુઓના ખોરાકની માત્રા અને ગુણવત્તામાં અચાનક ઘટાડો થવાથી પણ આ રોગના લક્ષણો દેખાવા લાગે છે.

દૂધના તાવના તબક્કા

પશુઓમાં દૂધ તાવનો રોગ ત્રણ તબક્કામાં થાય છે.

દૂધ તાવનો પ્રથમ તબક્કો

  • આ તબક્કામાં પ્રસૂતિ પહેલા પશુઓ ઉશ્કેરાટ અનુભવે છે.

  • પ્રાણીઓ વધેલી સંવેદનશીલતા, ઉત્તેજના અને ટિટાનસના લક્ષણો દર્શાવે છે.

  • પ્રાણીઓ ખોરાક લેવાનું બંધ કરે છે.

  • પ્રથમ તબક્કામાં, પ્રાણીઓ તેમની જીભ બહાર કાઢતા રહે છે.

  • પ્રાણીઓના દાંત કરડવા લાગે છે.

  • અસરગ્રસ્ત પ્રાણીના શરીરનું તાપમાન સામાન્ય કરતા થોડું વધારે થઈ જાય છે.

  • જડતાની સમસ્યા પ્રાણીના શરીર અને પાછળના પગમાં શરૂ થાય છે.

  • આંશિક લકવાને કારણે પ્રાણીઓ પડી જાય છે.

દૂધ તાવનો બીજો તબક્કો

  • બીજા તબક્કામાં, પ્રાણીઓ તેમની ગરદન વાળીને બેસે છે.

  • જાનવરોને ઉઠવા અને ઉભા થવામાં તકલીફ પડે છે.

  • પ્રાણીનું શરીરનું તાપમાન સામાન્ય કરતા ઓછું થઈ જાય છે.

  • અસરગ્રસ્ત પશુઓના પગ અને શરીર ઠંડા પડી જાય છે.

  • આંખની પ્યુપિલ ફેલાઈ જાય છે અને આંખોમાં સોજો આવે છે.

  • પ્રાણીઓ આંખ મારવાનું બંધ કરે છે.

  • આ અવસ્થામાં પેટ ધીમું થવાથી કબજિયાતની સમસ્યા શરૂ થાય છે.

  • પ્રાણીઓના સ્નાયુઓમાં શિથિલતા હોય છે.

  • પ્રાણીઓમાં હૃદયનો દર ધીમો પડી જાય છે અને હૃદયના ધબકારા 60 પ્રતિ મિનિટ સુધી વધી શકે છે.

  • પ્રાણીઓનું બ્લડ પ્રેશર ઘટે છે.

દૂધ તાવ રોગનો ત્રીજો તબક્કો

  • ત્રીજા તબક્કામાં પ્રાણીઓ મોટાભાગનો સમય જમીન પર સૂતા હોય છે.

  • પ્રાણીઓ બેભાન અવસ્થામાં પડે છે.

  • પ્રાણીઓના શરીરનું તાપમાન ઘટે છે.

  • આ તબક્કામાં પ્રાણીના હૃદયના ધબકારા 120 પ્રતિ મિનિટ સુધી વધે છે.

  • પ્રાણીના હૃદયનો અવાજ સંભળાતો નથી.

  • ત્રીજા તબક્કામાં પ્રાણીઓના સ્નાયુઓ લકવાગ્રસ્ત થઈ જાય છે.

  • લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવાથી પ્રાણીઓમાં રક્તપિત્ત થવાનું જોખમ વધી જાય છે.

દૂધ તાવના રોગથી પશુઓને બચાવવાનાં પગલાં

  • પ્રસૂતિના 3 મહિના પહેલાથી પશુના આહારમાં વધુ કેલ્શિયમ અને ફોસ્ફરસનો સમાવેશ કરો.

  • પશુઓના આહારમાં સૂકું ઘાસ અને ઘાસચારો સામેલ કરો.

  • ડિલિવરી પછી, પ્રાણીઓને સંતુલિત આહાર આપો.

  • જો આ રોગના લક્ષણો જોવા મળે, તો તરત જ પશુચિકિત્સકની સલાહ લો.

આ પણ વાંચો:

  • પ્રાણીઓમાં સ્ટ્રેપ થ્રોટના લક્ષણો અને નિવારણની પદ્ધતિઓ જાણવા માટે અહીં ક્લિક કરો .

અમને આશા છે કે આ માહિતી તમારા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. જો તમને આ પોસ્ટમાં આપેલી માહિતી પસંદ આવી હોય, તો અમારી પોસ્ટને લાઈક કરો અને અન્ય ખેડૂતો અને પશુ માલિકો સાથે પણ શેર કરો. જેથી કરીને વધુને વધુ ખેડૂતો અને પશુપાલકો આ માહિતીનો લાભ લઈ પશુઓને આ જીવલેણ રોગથી બચાવી શકે. અમને ટિપ્પણીઓ દ્વારા આ સંબંધિત તમારા પ્રશ્નો પૂછો.

0 लाइक और 0 कमेंट
यह भी पढ़ें -
संबंधित वीडियो -
वर्षा के मौसम में पशुओं की देखभाल

कृषि विशेषज्ञ से मुफ़्त सलाह के लिए हमें कॉल करें

farmer-advisory

COPYRIGHT © DeHaat 2022

Privacy Policy

Terms & Condition

Contact Us

Know Your Soil

Soil Testing & Health Card

Health & Growth

Yield Forecast

Farm Intelligence

AI, ML & Analytics

Solution For Farmers

Agri solutions

Agri Input

Seed, Nutrition, Protection

Advisory

Helpline and Support

Agri Financing

Credit & Insurance

Solution For Micro-Entrepreneur

Agri solutions

Agri Output

Harvest & Market Access

Solution For Institutional-Buyers

Agri solutions

Be Social With Us:
LinkedIn
Twitter
Facebook