Beej se bajar tak
 खोजें
 / 
 / 
પાકની વાવણી પહેલા બીજની માવજત અને તેના ફાયદા

પાકની વાવણી પહેલા બીજની માવજત અને તેના ફાયદા

लेखक - Dr. Pramod Murari | 10/6/2020

ઉચ્ચ ગુણવત્તાનો પાક મેળવવા માટે બિયારણનું આરોગ્ય સર્વોચ્ચ મહત્વ ધરાવે છે. વાવણી પહેલાં બીજની સારવાર કરવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ પોસ્ટ દ્વારા, તમે બીજની સારવારની પ્રક્રિયા અને તંદુરસ્ત બીજની પસંદગી પ્રક્રિયાના ફાયદા વિશે પણ માહિતી મેળવી શકો છો.

બીજ સારવારના ફાયદા

  • બીજના અંકુરણમાં વધારો કરે છે.

  • જમીનથી થતા રોગોને અટકાવે છે.

  • ઘણા રોગો અને જીવાતો થવાની શક્યતાઓ ઘટી જાય છે.

  • તંદુરસ્ત અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળો પાક મળે છે.

  • પાક માટે પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓ જેમ કે વધુ પડતા અથવા ભેજનો અભાવ પણ સારી ઉપજ તરફ દોરી જાય છે.

તંદુરસ્ત બીજ પસંદ કરવાની પદ્ધતિ

  • તંદુરસ્ત બીજની પસંદગી માટે, સૌ પ્રથમ, લગભગ 10 લિટર પાણીમાં 1 કિલો મીઠું ભેળવીને ઉકેલ તૈયાર કરો.

  • આ દ્રાવણમાં લગભગ 15 કિલો બીજ ઉમેરો અને મિક્સ કરો.

  • આમ કરવાથી તંદુરસ્ત બીજ ભારે હોવાથી નીચે જાય છે અને બિનઆરોગ્યપ્રદ બીજ ટોચ પર તરતા રહે છે.

  • હવે બિનઆરોગ્યપ્રદ બીજ દૂર કરો અને તેમને બાજુ પર રાખો.

  • બાકીના તંદુરસ્ત બીજને 2 થી 4 વખત સ્વચ્છ પાણીથી ધોઈ લો અને મીઠું અલગ કરો.

  • બીજને ધોયા પછી છાંયડામાં રાખો અને સૂકવી લો.

બીજ સારવાર પદ્ધતિ

બીજની માવજત વિવિધ રીતે કરવામાં આવે છે. જેમાં સીડ ડ્રેસિંગ અને સીડ કોટિંગ સૌથી વધુ પ્રચલિત છે. આ ઉપરાંત બીજની પેલેટાઈઝીંગ પણ કરવામાં આવે છે.

  • સીડ ડ્રેસિંગ: આ પ્રક્રિયાનો સૌથી વધુ ઉપયોગ થાય છે. આ પ્રક્રિયામાં બીજને સૂકા મિશ્રણ અથવા દવાઓના દ્રાવણથી સારવાર આપવામાં આવે છે. બીજની સારવાર માટેની આ સૌથી સરળ પ્રક્રિયા છે.

  • બીજ કોટિંગ: બીજના કોટિંગમાં દવાઓને બીજ પર ચોંટાડવા માટે ખાસ બાઈન્ડરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

  • સીડ પેલેટીંગ: આ પ્રક્રિયામાં બીજની સંભાળને સુધારવા માટે બીજનું કદ બદલવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા માટે ખાસ મશીનો અને તકનીકોની જરૂર છે. આ બીજ સારવારની સૌથી ખર્ચાળ પ્રક્રિયા છે.

  • બીજમૃતથી સારવાર: આ પ્રક્રિયાઓ સિવાય બીજને પણ બીજમૃતથી સારવાર આપવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં 50 ગ્રામ ગાયનું છાણ, 50 મિલીલીટર ગૌમૂત્ર, 50 મિલીલીટર ગાયનું દૂધ, 2 થી 3 ગ્રામ ચૂનો 1 લીટર પાણીમાં ભેળવીને આખી રાત રાખવામાં આવે છે. બીજને બીજા દિવસે સવારે આ મિશ્રણથી સારવાર કરી શકાય છે.

બીજની માવજત કરતી વખતે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો

  • પ્રથમ બીજને ફૂગનાશક સાથે માવજત કરો. પછી સંસ્કૃતિ સાથે સારવાર કરો.

  • બીજની સારવારના સમયે ફૂગનાશક અને સંસ્કૃતિને મિશ્રિત કરશો નહીં. આમ કરવાથી સંસ્કૃતિમાં રહેલા બેક્ટેરિયા ફૂગનાશક દ્વારા નાશ પામે છે.

  • બીજની માવજત કર્યા પછી શક્ય તેટલી વહેલી તકે વાવણી કરવી જોઈએ.

  • વાવણી માટે જ સારવાર કરેલ બીજનો ઉપયોગ કરો.

  • સારવાર કરેલ બીજનો સ્વ-ખોરાક અને પશુ આહાર તરીકે ઉપયોગ કરશો નહીં. તે હાનિકારક છે.

  • બીજની સારવારમાં વપરાતી દવાઓના ખાલી ડબ્બાનો નાશ કરો.

0 लाइक और 0 कमेंट

कृषि विशेषज्ञ से मुफ़्त सलाह के लिए हमें कॉल करें

farmer-advisory

COPYRIGHT © DeHaat 2022

Privacy Policy

Terms & Condition

Contact Us

Know Your Soil

Soil Testing & Health Card

Health & Growth

Yield Forecast

Farm Intelligence

AI, ML & Analytics

Solution For Farmers

Agri solutions

Agri Input

Seed, Nutrition, Protection

Advisory

Helpline and Support

Agri Financing

Credit & Insurance

Solution For Micro-Entrepreneur

Agri solutions

Agri Output

Harvest & Market Access

Solution For Institutional-Buyers

Agri solutions

Be Social With Us:
LinkedIn
Twitter
Facebook