Beej se bajar tak
 खोजें
 / 
 / 
જાણો હાઇડ્રોપોનિક ખેતી શું છે?

જાણો હાઇડ્રોપોનિક ખેતી શું છે?

लेखक - Soumya Priyam | 14/1/2021

કૃષિ ક્ષેત્રે રોજેરોજ નવી નવી શોધો થઈ રહી છે. આ સાથે ઘણી નવી ટેક્નોલોજીનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ જ તકનીકોમાં હાઇડ્રોપોનિક ખેતીનો પણ સમાવેશ થાય છે. કેટલાક દાયકાઓ પહેલા, કોઈ વ્યક્તિ માટી વિના ખેતી કરવાનું વિચારી પણ શકતું ન હતું. પરંતુ તે હાઇડ્રોપોનિક ટેક્નોલોજી દ્વારા શક્ય બન્યું. જો તમે આ ટેકનિકથી પરિચિત ન હોવ તો આ પોસ્ટ ધ્યાનથી વાંચો. અહીંથી તમે હાઇડ્રોપોનિક ખેતી વિશે ઘણી મહત્વપૂર્ણ માહિતી મેળવી શકો છો.

હાઇડ્રોપોનિક ખેતી શું છે?

  • તે આધુનિક ખેતીની તકનીક છે. આ ટેકનિકમાં આબોહવાને નિયંત્રિત કરીને માટી વિના ખેતી કરવામાં આવે છે. હાઇડ્રોપોનિક ખેતીમાં, છોડ માત્ર પાણીમાં અથવા રેતી અને કાંકરામાં પાણી સાથે ઉગાડવામાં આવે છે.

  • હાઇડ્રોપોનિક ખેતી લગભગ 15 થી 30 ડિગ્રી સેન્ટીગ્રેડ તાપમાન અને 80 થી 85 ટકા ભેજમાં કરવામાં આવે છે.

છોડને પોષક તત્વો કેવી રીતે પૂરા પાડવામાં આવે છે?

  • આપણે બધા જાણીએ છીએ કે માટીમાં છોડ માટે જરૂરી ઘણા પોષક તત્વો હોય છે. હવે મોટો પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે જો માટીનો ઉપયોગ જ થતો નથી તો છોડને પોષક તત્વો કેવી રીતે મળે? આ પદ્ધતિમાં ફોસ્ફરસ, નાઈટ્રોજન, મેગ્નેશિયમ, કેલ્શિયમ, પોટાશ, ઝીંક, સલ્ફર, આયર્ન વગેરેનું મિશ્રણ કરીને દ્રાવણ તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ દ્રાવણને નિર્ધારિત સમયાંતરે પાણી સાથે મિશ્રિત કરવામાં આવે છે. જેના કારણે છોડને તમામ પોષક તત્વો મળે છે.

હાઇડ્રોપોનિક ખેતી કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?

  • હાઇડ્રોપોનિક ખેતીમાં, પાઈપોનો ઉપયોગ કરીને છોડ ઉગાડવામાં આવે છે. પાઇપમાં કેટલાક છિદ્રો રહે છે, જેમાં છોડ વાવવામાં આવે છે. છોડના મૂળ પાઈપની અંદર પોષક તત્વોથી ભરપૂર પાણીમાં ડૂબી જાય છે.

  • આ તકનીક દ્વારા નાના છોડના પાકની ખેતી કરી શકાય છે. જેમાં ગાજર, સલગમ, કાકડી, મૂળો, બટાકા, કેપ્સીકમ, વટાણા, મરી, સ્ટ્રોબેરી, બ્લેકબેરી, બ્લુબેરી, તરબૂચ, કેન્ટલપ, પાઈનેપલ, સેલરી, તુલસી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

હાઇડ્રોપોનિક ખેતીનો ખર્ચ કેટલો છે?

  • હાઇડ્રોપોનિક સિસ્ટમ સેટ કરવા માટે શરૂઆતમાં વધુ ખર્ચ થાય છે. આ પદ્ધતિથી ઓછી જગ્યામાં વધુ છોડ ઉગાડી શકાય છે. તેથી થોડા સમય પછી ખેડૂતો આ પદ્ધતિ દ્વારા વધુ નફો કમાઈ શકે છે.

  • જો પ્રતિ એકર વિસ્તારમાં હાઇડ્રોપોનિક ટેક્નોલોજી લગાવવાની વાત કરીએ તો તેનો ખર્ચ લગભગ 50,00,000 રૂપિયા થાય છે.

  • જો તમે તેને નાના પાયે શરૂ કરવા માંગો છો તો તમે તેને 100 ચોરસ ફૂટ વિસ્તારમાં પણ સેટ કરી શકો છો. તેની કિંમત 50,000 રૂપિયાથી 60,000 રૂપિયા સુધી હોઈ શકે છે. 100 ચોરસ ફૂટમાં લગભગ 200 છોડ ઉગાડી શકાય છે.

  • આ સિવાય તમે તેને તમારા ઘર કે ટેરેસ પર પણ શરૂ કરી શકો છો.

હાઇડ્રોપોનિક ખેતીના ફાયદા શું છે?

  • આ તકનીક ખેતી પર પાણી બચાવે છે. જો યોગ્ય રીતે હાઇડ્રોપોનિક ખેતી કરવામાં આવે તો 90 ટકા સુધી પાણી બચાવી શકાય છે.

  • પરંપરાગત ખેતીની સરખામણીમાં આ પદ્ધતિથી ખેતી કરીને ઓછી જગ્યામાં વધુ છોડ ઉગાડી શકાય છે.

  • પોષક તત્વોનો બગાડ થતો નથી. ઉપયોગમાં લેવાતા પોષક તત્વો છોડ માટે સરળતાથી સુલભ છે.

  • સારી ગુણવત્તાનો પાક મેળવી શકાય છે.

  • આ તકનીકમાં, છોડને હવામાન, પ્રાણીઓ અથવા અન્ય કોઈપણ બાહ્ય, જૈવિક અને અજૈવિક પરિબળોથી અસર થતી નથી.

અમને આશા છે કે આ માહિતી તમારા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. જો તમને આ માહિતી પસંદ આવી હોય, તો અમારી પોસ્ટને લાઈક કરો અને અન્ય ખેડૂતો સાથે પણ શેર કરો. જેના કારણે અન્ય ખેડૂત મિત્રોને પણ આ ટેકનીક વિશે માહિતી મળશે. હાઇડ્રોપોનિક ખેતી સંબંધિત તમારા પ્રશ્નો અમને ટિપ્પણીઓ દ્વારા પૂછો.

0 लाइक और 0 कमेंट
यह भी पढ़ें -
फसलों को बचाएं चूहों के प्रकोप से
फसलों को बचाएं चूहों के प्रकोप से
संबंधित वीडियो -
एक ही पौधे में ग्राफ्टिंग के द्वारा कैसे लगाएं अधिक किस्में

कृषि विशेषज्ञ से मुफ़्त सलाह के लिए हमें कॉल करें

farmer-advisory

COPYRIGHT © DeHaat 2022

Privacy Policy

Terms & Condition

Contact Us

Know Your Soil

Soil Testing & Health Card

Health & Growth

Yield Forecast

Farm Intelligence

AI, ML & Analytics

Solution For Farmers

Agri solutions

Agri Input

Seed, Nutrition, Protection

Advisory

Helpline and Support

Agri Financing

Credit & Insurance

Solution For Micro-Entrepreneur

Agri solutions

Agri Output

Harvest & Market Access

Solution For Institutional-Buyers

Agri solutions

Be Social With Us:
LinkedIn
Twitter
Facebook